W 1995 roku samochód opracowany i zaprojektowany w Australii został wybrany przez indonezyjski rząd jako krajowy „samochód ludowy”.
Projekt powstał w firmie Millard Design Australia. Założona w 1990 roku przez zmarłego Gary’ego Millarda spółka specjalizowała się w projektowaniu motoryzacyjnym i lotniczym, rozwijaniu systemów CAD oraz zarządzaniu specjalnymi projektami dla Holden, GM, Mitsubishi, Ford i McDonnell Douglas.
To właśnie Millard zbudował koncepcyjny samochód Buick XP2000 z 1994 roku. Dziennikarz Bill Tuckey napisał w Australian Financial Review 4 maja 1998 roku:
Buick XP2000 prezentował wizję GM dotyczącą projektowania czterodrzwiowych sedanów przyszłości.
Od 1994 do 2002 roku głównym projektantem Millarda był Paul Beranger. Karierę rozpoczął w 1968 roku w studiu projektowym Holden, gdzie pracował nad modelami HQ-HZ, LC/LJ, LH/LX Torana oraz Gemini. Zaprojektował również dwumiejscowy miejski samochód o nazwie CUB.
W 1988 roku objął dział projektowy Nissana w Australii, a następnie przeszedł do Millarda. W 2002 roku Toyota zaprosiła go do założenia i poprowadzenia australijskiego studia projektowego. Po przejściu na emeryturę w 2012 roku Beranger otworzył własną pracownię projektową.
Współpracował także z magazynami motoryzacyjnymi i napisał książkę *Crayon to CAD*, uznawaną za jedno z najlepszych dzieł na temat przemysłowego projektowania samochodów. Ponadto jest właścicielem jednego z zaledwie 12 egzemplarzy De Tomaso Mangusty z kierownicą po prawej stronie, napędzanej silnikiem Forda.
Paul Beranger wspominał, jak doszło do indonezyjskiego projektu:
Według Berangera BPIS początkowo negocjował z brytyjskim Roverem. Firma proponowała budowę samochodu na bazie już starzejącego się Austina/Rovera Metro, ale odmówiła szkolenia indonezyjskich inżynierów, którzy później mieliby samodzielnie rozwijać projekt. Dla BPIS było to nie do przyjęcia.
W tym samym czasie Departament Przemysłu rządu stanu Wiktoria aktywnie promował możliwości australijskiego sektora motoryzacyjnego, regularnie organizując wizyty zagranicznych delegacji. Podczas jednej z nich przedstawiciele rządu indonezyjskiego, w tym pracownicy BPIS, odwiedzili Millard Design.
Projekt zakładał pełny cykl rozwojowy: od stworzenia koncepcji i projektu inżynierskiego po budowę prototypów, testy i przygotowanie do produkcji – dokładnie tak, jak działają największe koncerny motoryzacyjne. Samochód otrzymał nazwę Maleo – od rzadkiego ptaka zamieszkującego indonezyjską wyspę Sulawesi.
Jednym z pierwszych zadań było zatrudnienie specjalistów technicznych i przygotowanie na przyjazd nawet 150 inżynierów, z których wielu pochodziło z indonezyjskiej korporacji lotniczej IPTN. Mieli oni przechodzić rotacyjne szkolenia w siedzibie Millarda w Melbourne. Do projektu dołączyli także byli projektanci Holden – Chris Emerson i Bunker Bradley, którzy wcześniej pracowali w GM, Holden i Hondzie.
Według Paula Berangera przyjazd nowych specjalistów znacząco przyspieszył prace projektowe.
Maleo od samego początku był bardzo stylowym samochodem.
Beranger wspominał, że napięte terminy i ograniczony budżet wymagały nietypowych rozwiązań przy budowie prototypów.
Jako główny projektant Paul określił podstawowe wymagania dotyczące wyglądu samochodu:
Jako jednostkę napędową wybrano dwusuwowy silnik o pojemności 1,2 litra opracowany przez Orbital Engine Company.
Dostawcy komponentów z dumą prezentowali swój udział w projekcie Maleo.
Po zatwierdzeniu pełnowymiarowych glinianych modeli nadwozia i wnętrza, panele karoserii oraz elementy mocowane, w tym drzwi, wykonano z laminatu szklanego. Łącznie zbudowano pięć w pełni funkcjonalnych prototypów, a kolejne pięć pojazdów służyło w warsztatach inżynieryjnych do szkolenia indonezyjskich specjalistów w procesie kompletnego montażu samochodu.
Nakręcono film o postępach projektu, który nadal można znaleźć na YouTube. Paul Beranger wspomina go z sentymentem:
Projekt został następnie uderzony przez globalny kryzys finansowy z 1997 roku. Paul Beranger wspominał:
Dla australijskich dostawców, którzy liczyli na rozwój biznesu, anulowanie projektu było poważnym ciosem. Wielu zdążyło już przygotować się na wzrost eksportu i tworzyło joint ventures z firmami azjatyckimi.
Co stało się z pięcioma ukończonymi prototypami Maleo? Według Berangera:
Niedługo po zamknięciu projektu Maleo rząd stanu Wiktoria zorganizował kolejną misję handlowo-przemysłową, tym razem z delegacją rosyjską. Paul wspomina:
Przedstawiciele Rosji byli pod wrażeniem. Jeszcze przed zakończeniem wizyty osiągnięto porozumienie w sprawie wysłania działającego prototypu z kierownicą po lewej stronie do Moskwy, aby pokazać go burmistrzowi miasta, Jurijowi Łużkowowi.
Paul doskonale pamiętał to spotkanie:
Dodał:
Po prezentacji Australijczycy zostali zasypani pytaniami na temat konstrukcji samochodu.
Na rynek rosyjski planowano najprostszą możliwą wersję auta, z minimalnym wyborem kolorów i poziomów wyposażenia.
Po prezentacji w Ambasadzie Australii w Moskwie odbyło się oficjalne przyjęcie zorganizowane przez ambasador Australii w Rosji Ruth Pearce. Później podpisano protokoły intencyjne dotyczące uruchomienia produkcji sedana w zakładach ZIL. Premiera modelu była planowana na 2003 rok, a australijskie media szeroko o nim informowały.
Ten plan również został niespodziewanie anulowany. Paul wyjaśnia powód:
Pod każdym względem projekty Maleo i rosyjskiego „samochodu ludowego” były niezwykłym osiągnięciem wszystkich zaangażowanych, choć wydarzenia polityczne i ekonomiczne ostatecznie doprowadziły do ich porzucenia.
Doświadczenie to dało jednak nowy impuls długo pielęgnowanemu marzeniu Gary’ego Millarda – pokazania światowym producentom samochodów i dostawcom światowych możliwości australijskich producentów komponentów i projektantów motoryzacyjnych.
Wynikiem tej idei był unikatowy samochód koncepcyjny aXcess Australia.
Projekt nadwozia i wnętrza aXcess Australia stworzyli Frank Chindamo i Ian-Hong Huang z Millard Design, natomiast Paul Beranger pełnił funkcję dyrektora projektu pod względem designu.
Program aXcess Australia zainicjował Gary Millard. Przy wsparciu 130 niezależnych australijskich producentów komponentów i firm projektowych, rządu federalnego, organizacji badawczej CSIRO oraz rządów stanów Wiktoria, Nowa Południowa Walia, Queensland i Australia Południowa, koncepcję oficjalnie zaprezentowano 9 lutego 1998 roku w budynku parlamentu australijskiego. Samochód wyruszył następnie w obszerną międzynarodową trasę po Ameryce Północnej, Europie i Azji Południowo-Wschodniej.
Projekt odniósł ogromny sukces. Szacuje się, że dzięki aXcess Australia australijscy producenci części motoryzacyjnych pozyskali nowe zamówienia eksportowe o wartości około 950 milionów dolarów amerykańskich.
Dzisiaj ten ważny fragment australijskiej historii motoryzacji można obejrzeć w Muzeum Wiktorii.
Gary Millard zmarł w 2017 roku.
