Niektóre samochody koncepcyjne pozostają w naszej pamięci dzięki prezentacjom na salonach motoryzacyjnych, okładkom magazynów lub dlatego, że zapowiadały przyszłe modele produkcyjne. Inne niemal znikają z historii. Toyota MX-1 należy zdecydowanie do drugiej kategorii.
Dziś ten pojazd znany jest głównie z garstki archiwalnych fotografii. MX-1 to rzadki koncept z początku lat 80. stworzony przez CALTY Design Research – kalifornijskie studio projektowe Toyoty.
Nie był to projekt masowego samochodu sportowego, lecz znacznie bardziej ambitna koncepcja: premium, środkowosilnikowy flagowy supersamochód z drzwiami nożycowymi, dramatyczną przeszkloną kopułą o przyciemnianym szkle i niską, klinowatą sylwetką, która wyglądała bardziej jak supersamochód przyszłości niż cokolwiek typowo kojarzonego z Toyotą.
Ponieważ zachowało się tak niewiele zdjęć MX-1, entuzjaści podjęli próbę cyfrowej rekonstrukcji pojazdu. Celem nie było reinterpretowanie projektu, lecz stworzenie starannej rekonstrukcji na podstawie dostępnych materiałów wizualnych, co pozwala lepiej zrozumieć rzeczywisty kształt samochodu.
Rekonstrukcja opierała się na kilku archiwalnych zdjęciach. Czysty profil wyraźnie ukazywał proporcje: ekstremalnie niski przód, krótki zwis przedni, długą kabinę z kopułą, ciemne przeszklenia oraz białe felgi w stylu siatki.
Na podstawie tego materiału powstała studyjna wizualizacja cyfrowa. Widoki boczne i przednie pozostają tak wierne archiwalnym fotografiom, jak to możliwe, natomiast tył wymagał pewnej interpretacji. Dokładny kształt lamp tylnych oraz detale tylnej partii pozostają rekonstrukcją, a nie zweryfikowanym faktem historycznym.
Historia MX-1 jest ściśle powiązana z CALTY Design Research. Toyota otworzyła studio w Kalifornii w latach 70., aby analizować globalne trendy projektowe i tworzyć koncepcje na rynek amerykański oraz międzynarodowy. Na początku lat 80. CALTY wyszło poza badania, realizując projekty eksperymentalne, jednym z których była MX-1.
W swoim własnym retrospektywnym materiale Toyota opisuje MX-1 jako projekt wewnętrzny, który przeszedł drogę od szkiców do modelu w skali 1:1. Ostro ścięta, klinowa karoseria podkreślała aerodynamikę i futurystyczny charakter, a układ środkowosilnikowy oraz drzwi nożycowe nadawały samochodowi egzotyczną aurę zupełnie nietypową dla seryjnych pojazdów Toyoty z tamtego okresu.
Wizualnie MX-1 stanowiła pomost pomiędzy kanciastymi, klinowymi konceptami końca lat 70. a bardziej miękkimi, zaokrąglonymi japońskimi samochodami sportowymi końca lat 80. Przód był niemal całkowicie pozbawiony elementów dekoracyjnych, kabina przypominała osłonę samolotu, a czyste, lecz rzeźbione boki posiadały wcięcia kojarzące się z wlotami powietrza.
Packaging jednoznacznie zdradzał położenie silnika za fotelami: kabina była mocno przesunięta do przodu, a zdecydowana większość masy samochodu skupiona z tyłu.
Według dostępnych informacji MX-1 dotarła do etapu pełnowymiarowej makiety i została nawet zaprezentowana zarządowi Toyoty, w tym Eijiemu Toyodzie. Samochód miał być flagowym modelem sportowym budującym wizerunek marki, jednak nigdy nie trafił do produkcji seryjnej.
Właśnie to czyni go tak interesującym: nie był to jedynie szalony szkic, lecz poważny, fizyczny projekt w ramach systemu projektowego Toyoty.
W tym samym okresie Toyota wprowadziła na rynek środkowosilnikowy samochód sportowy – pierwszą generację MR2. Jednak MR2 był znacznie mniejszy, o wiele bardziej przystępny cenowo i znacznie bliższy rzeczywistej produkcji. Z MX-1 dzielił jedynie podstawową ideę umieszczenia silnika za siedzeniami. MX-1 pozostała znacznie bardziej egzotyczna i zdecydowanie bardziej ambitna w swoich założeniach.
Później CALTY stworzyło kolejny radykalny koncept – MX-2. W retrospekcji Toyoty datowany jest na 1985 rok i opisany jako jeszcze bardziej ekstremalna ewolucja idei: opływowe, kroplowe nadwozie, aerodynamika rodem z wyścigów, drzwi gull-wing oraz ruchomy moduł kierownicy pozwalający na łatwe przełączanie między kierownicą lewo- i prawostronną.
Ani MX-1, ani MX-2 nie trafiły do produkcji, ale razem pokazują, jak poważnie Toyota eksplorowała temat środkowosilnikowych samochodów sportowych w latach 80.
